Amigdalina – czy to rzeczywiście witamina?

KrystianOff topicsOnkologiaamigdalinanowotworywitaminy

Amigdalina to nie witamina!

Amigdalina to glikozyd cyjanowodorowy występujący w nasionach wielu owoców. Po raz pierwszy związek ten został otrzymany na początku XIX wieku przez dwóch francuskich chemików.
W pierwszej połowie XX wieku, za sprawą doktora E. T. Krebs’a, amigdalina przeżyła renesans popularności – została użyta w leczeniu raka. Dr Krebs wraz z synem opatentowali tę substancję pod nazwą Laetrile jako lek na zaburzenia pracy jelit, jednak głównym celem dwóch Amerykanów było promowanie amigdaliny jako leku przeciwnowotworowego.

Wzór chemiczny amigdaliny.

Skąd określenie witamina B₁₇?

W 1970 roku Krebs stwierdził, że Laetrile to suplement witaminowy, a nie lek. Dlaczego? Ponieważ suplementy nie podlegają tak restrykcyjnym wymogom co leki i ich wprowadzenie na rynek było i jest zdecydowanie łatwiejsze.

Co dzieje się po spożyciu amigdaliny?

Po spożyciu amigdalina w żołądku ulega rozkładowi (hydrolizie), w wyniku której substancja ta rozkłada się na glukozę, aldehyd benzoesowy oraz toksyczny cyjanowodór (tzw. kwas pruski).
To właśnie cyjanowodorowi przypisywane są właściwości antynowotworowe. Zwolennicy twierdzą, że kwas pruski powoduje m.in. śmierć komórek(apoptozę), raka prostaty, pęcherza moczowego, płuc oraz hamuje namnażanie komórek nowotworowych jelita grubego. Podobno wyższe dawki wykazują lepsze działanie, a efekty uboczne (zaczerwienienie skóry, nudności, drgawki, splątanie, wymioty) mają być dowodem na antynowotworowe działanie podanego związku chemicznego.

Śladowe ilości amigdaliny można znaleźć także w pestkach wiśni.

W jaki sposób są „zabijane” komórki nowotworowe?

Jak tłumaczą zwolennicy, składowe amigdaliny (glukoza, aldehyd benzoesowy, cyjanowodór) są połączone wiązaniami i w takiej postaci nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Aby cyjanek miał szansę zadziałać destrukcyjnie, należałoby te wiązania zniszczyć, a taką zdolność posiada tylko enzym (beta-glukozydaza) występujący w komórkach nowotworowych. Dzięki temu dostarczając witaminę B₁₇ zwiększamy jej stężenie w organizmie i przyczyniamy się do niszczenia skupisk nowotworowych, natomiast zdrowe komórki są bezpieczne, ponieważ zawierają rodanazę, która podobno chroni amigdalinę przed rozpadem.

Czy amigdalina to rzeczywiście antidotum na raka? Czy można wykorzystywać ją w dietoterapii nowotworów?

Jak dotąd żadne badania nie potwierdziły przeciwnowotworowego działania witaminy B₁₇. Wszelkie próby leczenia amigdaliną przynosiły mierne efekty. Przykładem może być analiza stu pacjentów cierpiących na nowotwór przeprowadzona przez Californian Cancer Advisory Council, a także badanie kliniczne Narodowego Instystutu Onkologii z udziałem chorych na raka piersi, okrężnicy lub płuc –
w żadnym z przypadków nie wykazano pozytywnych efektów leczenia amigdaliną. Na szczególną uwagę zasługuje także los Steve’a McQueena, który udał się do Meksyku celem podjęcia leczenia Laetriolem. Niestety w ciągu zaledwie kilku tygodni od rozpoczęcia terapii mężczyzna zmarł.

W jakich produktach zawarta jest amigdalina?

Amigdalinę znajdziemy w pestkach śliwek, wiśni, czereśni, jabłek, moreli, pigwy, brzoskwiń, ale przede wszystkich w gorzkich migdałach (jeden sztuka zawiera około 1 mg niebezpiecznego cyjanowodoru). Spożycie kilkudziesięciu gorzkich migdałów może okazać się śmiertelne dla dorosłego człowieka, przy czym do zatrucia dziecka wystarczy zaledwie ok. 10 pestek. Warto wiedzieć, że gorzkie migdały nie są zbyt popularne, dlatego kupując stugramową paczkę może znaleźć się ich tam dosłownie kilka.
Ponadto amigdalina jest również obecna w nalewkach czy kompotach przyrządzanych
z niepestkowanych owoców – to ona nadaje wyrobom specyficzny gorzkawy posmak. Oczywiście jej ilość w wymienionych przetworach jest na tyle niska, że przy normalnym spożyciu (np. szklanka kompotu do obiadu, kieliszek nalewki do deseru) nie spowoduje żadnych negatywnych zmian w organizmie człowieka. Gdzie jeszcze znajduje się cyjanowodór? Związek ten jest także obecny w gazie koksowniczym i dymie tytoniowym. Natomiast w czasie II Wojny Światowej cyjanowodór wykorzystywany był do produkcji gazu „Cyklon B”, który stosowano w obozach koncentracyjnych do ludobójstwa.

Co faktycznie powoduje kwas pruski w organizmie człowieka?

Kwas pruski hamuje bardzo ważne enzymy (tzw. układ enzymatyczny oksydazy cytochromowej), w wyniku czego niemożliwe staje się wykorzystanie tlenu przez komórki. Dochodzi do niedotleniania tkanek, którego początkowymi objawami są m.in. ból głowy, duszności, szum w uszach, spadek ciśnienia tętniczego krwi, przyspieszenie tętna, ucisk w klatce piersiowej. Rokowania chorego zależą od przyjętej dawki, a także od tego jak szybko została mu udzielona fachowa pomoc.

Zachowaj rozsądek

Chociaż nie ma badań potwierdzających lecznicze działanie amigdaliny, rzeczona witamina B₁₇ jest łatwo dostępna w aptekach. Zatem decydując się na kupno tego produktu należy mieć na uwadze, że medycyna alternatywna nie zawsze jest dobrym wyborem. Niekiedy może stać się niebezpieczna dla ludzkiego zdrowia i życia. Dlatego nigdy nie należy leczyć się „na własną rękę” – każdy objaw choroby powinien zostać zdiagnozowany przez lekarza, a produkty alternatywne nie powinny zastępować koniecznych leków.

Piśmiennictwo:

1. Kołodziejczyk A.: Politechnika otwarta. Niebezpieczne związki. Cz. I O tym, co truje w domu, w polu, w wodzie i w zagrodzie. Pismo PG, 2011, 4, 23 – 27.
2. Karczmarczuk R.: Migdałowiec zwyczajny oraz trójklapowy. Wszechświat, 2013, 114 (4-6).
3. Bomley J. i wsp.: Life-Threatening Interaction Between Complementary Medicines: Cyanide Toxicity Following Ingestion of Amygdalin and Vitamin C. The Annals of Pharmacotherapy, 2005, 39.
4. Mniszek W., Ptaszyński P.: Potential hazard from hydrogen cyanide in coking plant. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach. 2013, 1 (9), 106-115.
5. Arrazola G. i wsp.: Content of the cyanogenic glucoside amygdalin in almond seeds related to the bitterness genotype. Agronomía Colombiana, 2012, 30 (2), 260-265.

Izabela Wójcik